Encoder là gì? Dùng để làm gì? Cấu tạo của encoder?

Đối với những người đã âm hiểu về ngành gia công cơ khí thì chắc chắn encoder không còn là khái niệm xa lạ. Vậy động cơ encoder là gì, cấu tạo và công dụng của nó như thế nào?

động cơ encoder là gì

Encoder là gì?

Trong sơ đồ cấu tạo của máy CNC, encoder là một bộ phận rất quan trọng. Bạn có thể hình dung nó giống như bộ phận công tơ mét ở xe máy hay ô tô, nó sẽ đo đạc và hiển thị các thông số về tốc độ của máy cho người sử dụng biết thông qua hệ thống giám sát của máy tính điều khiển.

Ở các hệ thống điều khiển tự động, encoder là bộ phận để đo lường dịch chuyển thẳng hoặc góc, đồng thời chuyển đổi vị trí góc/vị trí thẳng mà nó ghi nhận được thành tín hiệu nhị phân. Chính nhờ những tín hiệu nhị phân này mà hệ thống vi tính cho ta biết được vị trí chính xác của trục hoặc bàn máy.

Encoder là gì?

Cấu tạo của encoder

Cấu tạo chung của encoder bao gồm một đĩa tròn xoay, quay quanh trục. Trên đĩa được đục lỗ (rãnh), khi đĩa này quay và chiếu đèn led lên trên mặt đĩa thì sẽ có sự ngắt quãng. Khi đó, phía mặt bên kia của đĩa, người ta đặt một con mắt thu (photosensor) để thu nhận tín hiệu từ đĩa quay.

Phân loại encoder

Trên thị trường hiện nay có nhiều loại encoder khác nhau, tuy nhiên chúng được phân thành 2 loại chính như:

Encoder tuyệt đối (absolute encoder):

Là loại encoder sử dụng đĩa theo mã nhị phaab hoặc mã gray.
Có kết cấu gồm những phần sau: Bộ phát ánh sáng (LED), đĩa mã hóa (có chứa dải băng mang tín hiệu), một bộ thu ánh sáng nhạy với ánh sáng phát ra (photosensor).

Encoder tuyệt đối (absolute encoder):

Encoder tương đối (incremental encoder):

Là loại encoder có tín hiệu tăng dần hoặc theo chu kỳ.
Các encoder kiểu tương đối đều giống nhau, chỉ khác nhau ở đĩa mã hóa. Ở encoder tương đối thì đĩa mã hóa gồm 1 dải băng tạo xung. Ở dải băng này được chia làm nhiều lỗ bằng nhau và cách đều nhau (có thể chất liệu trong suốt để ánh sáng chiếu qua).
Ngoài ra, còn có encoder dạng chuyển động xoay rotary encoder.

Encoder tương đối (incremental encoder):

Encoder dùng để làm gì?

Trong ngành gia công cơ khí, encoder giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Nó được trang bị trong cấu tạo của máy CNC như một thiết bị nhằm đo lường và tìm được vị trí chính xác của các trục máy cũng như vị trí dao cắt. Đó cũng chính là lý do mà việc gia công bằng máy CNC sẽ đạt được sự chính xác cao nhất.

Hệ thống kiểm tra của máy tính sẽ nhận được các thông số mà encoder ghi nhận, từ đó có thể điều chỉnh lại vị trí từng chi tiết nhỏ hay vị trí cắt dao cắt nhằm sửa chữa lỗi và hạn chế sai sót.