HBsAg là gì? và Ý nghĩa các chỉ số HBsAg

Trong chúng ta chắc hẳn đã có người từng thắc mắc HBsAg là bệnh gì? Thực ra HBsAg là một trong những chỉ số xét nghiệm không thể thiếu khi thực hiện chẩn đoán bệnh viêm gan siêu vi B. Mục đích của xét nghiệm này là để xác định lại chính xác xem là người bệnh có bị nhiễm virus của bệnh này hay không? Để tìm hiểu rõ hơn về xét nghiệm HBsAg là gì và kết quả bao nhiêu thì được cho là bình thường.

HBsAg là gì? và Ý nghĩa các chỉ số HBsAg

Chỉ số HBsAg là gì?

HbsAg là viết tắt của “Hepatitis B surface antigen”, một chất có ở bề mặt virus. Nồng độ HBsAg trong huyết tương có tương quan với cccDNA trong tế bào gan mà cccDNA là yếu tố xác định chắc chắn nhất tình trạng hoạt động của tế bào gan nhưng vì việc xác định cccDNA phải cần đến kỹ thuật hóa miễn dịch mô, không thể áp dụng trong thực tiễn lâm sàng. Vì vậy, HBsAg được xem như công cụ gián tiếp để đánh giá cccDNA trong tế bào gan, đặc biệt là trong chẩn đoán và điều trị viêm gan B.

HBsAg cho biết bạn đã bị nhiễm virus viêm gan B (HBV) hay chưa. Nếu HBsAg trong máu âm tính, bạn không bị viêm gan B, ngược lại nếu HBsAg trong máu dương tính nghĩa là đã có HBV trong máu, nói cách khác cơ thể bạn đã bị nhiễm HBV. Khi cơ thể tiếp xúc với HBV thì sau 1 đến 8 tuần, HBsAg sẽ xuất hiện. Trong vòng 10 tuần, kháng nguyên này sẽ tăng lên nhanh chóng.

Chỉ số HBsAg là gì?


Thông qua các xét nghiệm máu có thể chẩn đoán nhiễm HBV và xác định tình trạng HBV đang diễn biến như thế nào trong cơ thể. Nếu cơ thể có sức đề kháng tốt, chiến thắng được virus HBV thì HBsAg sẽ bi���n mất sau 4 đến 6 tháng và cơ thể sẽ miễn nhiễm suốt đời với viêm gan B mà không cần phải chích ngừa. Sau 6 tháng, nếu hệ miễn dịch không thắng được HBV thì HBsAg tiếp tục được phát hiện, lúc này cơ thể đã nhiễm HBV mạn tính. Trường hợp này có một số chuyển thành viêm gan mạn, xơ gan hay K gan.

HbsAg dương tính là gì?

Bệnh Viêm Gan B là một căn bệnh nguy hiểm và lây lan qua nhiều con đường như đường máu, đường tình dục và đường từ mẹ sang con. Nếu bệnh nhân nghi ngờ mình mắc bệnh và thực hiện xét nghiệm HbsAg dương tính có kết quả dương tính (+) cũng có nghĩa là bệnh nhân có thể bị nhiễm bệnh viêm gan B. Chỉ số HbsAg có thể tăng cao trong vòng 10 tuần kể từ khi bệnh nhân bị nhiễm bệnh. Đối với những bệnh nhân có sức đề kháng mạnh thì cơ thể bệnh nhân có thể tạo ra kháng thế anti hbs để chống lại kháng nguyên HbsAg và có thể loại bỏ virus ra khỏi cơ thể suốt đời.

Chỉ khoảng 20 30% số bệnh nhân nhiễm bệnh Viêm Gan B không thể tự đẩy lùi được virus Viêm Gan B và bệnh sẽ chuyển sang giai đoạn mãn tính. Lúc này kết quả xét nghiệm sẽ cho thấy HbsAg dương tính, chỉ số hbeag dương tính và men gan alt tăng cao gấp đối bình thường khi đó bệnh nhân cần được các bác sĩ chuyên khoa thăm khám và đưa ra hướng điều trị phù hợp để tránh bệnh chuyển biến nặng hơn và dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

HbsAg dương tính là gì?

HbsAg âm tính là gì?

Để xác định chỉ số vỏ kháng nguyên của virus người ta dùng thuật ngữ kỹ thuật S/CO có nghĩa là sample/ cut off. Đây  là giá trị của mẫu thử so với ngưỡng giới hạn cho phép. Khi tỉ lệ này >1 có nghĩa vượt quá ngưỡng và là dương tính, còn < 1 nhỏ hơn ngưỡng cho phép là âm tính. Như vậy khi xét nghiệm viêm gan B nếu chỉ số HbsAg <1,0/S0 là âm tính chứng tỏ người này an toàn với căn bệnh nguy hiểm viêm gan B.

Khi chỉ số HbsAg âm tính thường gặp ở những người chưa bị lây nhiễm viêm gan B, những đối tượng này có nguy cơ lây nhiễm bệnh cao nên cần phải tiêm vacxin phòng viên gan B để hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Tuy nhiên có một số bệnh nhân mắc viêm gan B nhưng kết quả xét nghiệm lại âm tính. Đó là các trường hợp âm tính giả. Nguyên nhân âm tính giả có thể là do lỗi kỹ thuật hoặc do sử dụng các test có độ nhạy thấp không có khả năng phát hiện những bệnh nhân có nồng độ HbsAg thấp. Trong trường hợp này cần thử lại với các xét nghiệm có độ nhạy cao để có kết luận cuối cùng.

Đối với những người đang điều trị viêm gan B, nếu xét nghiệm cho ra kết quả HBsAg âm tính là điều đáng mong chờ nhất bởi chỉ số này chứng tỏ quá trình điều trị đã có hiệu quả, virus không có khả năng gây hại cho người bệnh. Xét nghiệm HbsAg chuyển đổi âm tính là dấu hiệu tốt, nhưng vẫn có các nghiên cứu cho thấy xơ gan vẫn xuất hiện, thậm chí vẫn tiến triển đến ung thư gan cho dù chỉ số viêm gan B HbsAg đã âm tính. Và hơn nữa, cho dù HbsAg đã biến mất, ADN của virus vẫn có thể còn có mặt ở những người này. Điều này có thể do HBsAg vẫn còn, nhưng ở mức độ dưới khả năng phát hiện của kỹ thuật xét nghiệm, hoặc gen quy định cho chất bề mặt HBV bị đột biến hoặc bị mất.
 
Virus viêm gan B là loại virus rất nguy hiểm nên khi có kết quả xét nghiệm chỉ số HbsAg âm tính người bệnh cũng không nên chủ quạn, phải thường xuyên tiến hành kiểm tra theo dõi để biết chính xác tình trạng sức khỏe lá gan.