Hệ điều hành là gì? Tổng quan về khái niệm và vai trò của hệ điều hành

Khi chọn mua máy tính, ngoài việc quan tâm đến thiết kế, cấu hình hay độ nặng nhẹ, thì người dùng còn quan tâm đến hệ điều hành mà máy đang sử dụng. Vậy, hệ điều hành là gì? Nó có vai trò như thế nào? Có những loại hệ điều hành nào đang sử dụng phổ biến hiện nay?

hệ điều hành là gì

 

Hệ điều hành là gì?

Hệ điều hành là một phần mềm chạy trên máy tính và các thiết bị di động, dùng để điều hành, quản lý các thiết bị phần cứng và các tài nguyên phần mềm trên máy tính, các thiết bị di động.

Hệ điều hành đóng vai trò quan trọng, cung cấp một môi trường mà người sử dụng có thể phát triển và thực hiện các ứng dụng một cách dễ dàng. Hay nói cách khác, hệ điều hành chính là “sợi dây” trung gian trong việc giao tiếp giữa người sử dụng và phần cứng của máy.

Hệ điều hành là gì?

Hệ điều hành giữ chức năng gì?

Với 4 chức năng chính mà hệ điều hành nào cũng phải đáp ứng: quản lý bộ nhớ, quản lý thiết bị, quản lý CPU và quản lý hệ thống tập tin. Ngoài ra, sẽ còn thêm các chức năng khác đối với các hệ điều hành mạng. Không chỉ phải đảm bảo nhiệm vụ của mình, mà các chức năng này luôn tồn tại song hành, kết hợp hài hoà với nhau trong mọi hoạt động.

Quản lý bộ nhớ: nhiệm vụ chính là giám sát, theo dõi, quản lý và điều hành bộ nhớ chính. Với mỗi yêu cầu cung cấp bộ nhớ, chức năng này sẽ kiểm tra tính hợp lệ của thông điệp được gửi đến. Nếu phù hợp, nó sẽ cung cấp một vùng bộ nhớ trống hiện tại. Chức năng này cũng làm nhiệm vụ thu hồi vùng nhớ đã cấp phát.

Quản lý CPU: Làm nhiệm vụ cấp phát quyền sử dụng CPU cũng như ghi lại trạng thái thực thi của mỗi chương trình. Nếu một tác vụ nào đó thực hiện quá giới hạn thời gian cho phép sẽ bắt buộc nhường CPU cho tác vụ khác. Sau đó, bộ quản lý sẽ phục hồi lại tác vụ cũ nhờ vào thông tin trạng thái đã lưu trước đó.

Quản lý thiết bị: Cấp phát và thu hồi quyền truy xuất đến các thiết bị như máy in, màn hình, bàn phím, …

Quản lý hệ thống tập tin: Cho phép lưu trữ cũng như truy xuất các tập tin.

Quản lý mạng: Quản lý việc chia sẻ tài nguyên giữa những người dùng trong hệ thống. Đồng thời cung cấp các dịch vụ mạng như truyền gói tin, thông điệp, …

Hệ điều hành Windows

Hệ điều hành Windows

Ra đời vào năm 1985, Hệ điều hành Windows của Microsoft cho đến thời điểm hiện tại đã trở thành là hệ điều hành được sử dụng phổ biến nhất trên máy vi tính với gần 90% thị phần. Vì thị phần của Windows lớn như vậy nên phần mềm ứng dụng được phát triển để chạy trên Windows cũng nhiều hơn bất kỳ hệ điều hành nào khác.

Một số đặc trưng chung của Windows là:
Hệ thống giao diện dựa trên cơ sở trình đơn (menu) với các biểu tượng kết hợp giữa đồ họa và văn bản giải thích.
Đảm bảo sự ổn định trong khả năng làm việc với bất kỳ môi trường mạng.

Hệ điều hành Mac OS

Hệ điều hành Mac OS

Mac OS đặc biệt được thiết kế bởi hãng Apple và dành riêng cho máy tính Macintosh, do được thiết kế để chạy với máy vi tính của Apple nên Mac OS không được sử dụng rộng rãi như hệ điều hành Windows. Vì vậy, có rất ít chương trình ứng dụng được viết cho nó.
Ở thời điểm hiện tại, thì dòng hệ điều hành cũng như hãng máy này được sử dụng rộng rãi hơn. Và được đánh giá là một trong những hệ điều hành sáng tạo và thông minh nhất.
Hệ điều hành Mac OS được sử dụng rộng rãi, dễ sử dụng và có nhiều tính năng đa dạng phù hợp đối với tất cả các đối tượng sử dụng.

Hệ điều hành UNIX

Hệ điều hành UNIX

Hệ điều hành UNIX do Ke Thompson và Dennis Ritchie thuộc phòng thí nghiệm Bell của hãng AT&T xây dựng vào những năm 1970.
Một số nét đặc trưng của UNIX là:
Đây là hệ điều hành đa nhiệm được nhiều người dùng.
Hệ thống quản lý tập tin đơn giản và khá hiệu quả.
Có một hệ thống phong phú các module và chương trình tiện ích hệ thống.

Hệ điều hành LINUX

Hệ điều hành LINUX

Trên cơ sở của UNIX, năm 1991 Linus Torvalds người Phần Lan, khi còn là sinh viên đã phát triển một hệ điều hành mới cho máy tính cá nhân gọi là Linux. Hệ điều hành Linux có tính mở rất cao:

Cung cấp cả chương trình nguồn của toàn bộ hệ thống, tức là mọi người có thể sửa đổi, bổ sung, nâng cấp và sử dụng mà không bị vi phạm quyền tác giả. Hệ điều hành này không thể có một công cụ cài đặt nào mang tính thống nhất được do đây là hệ điều hành có tính mở. Mặt khác, còn ít các phần mềm ứng dụng chạy trên Linux so với Windows nên việc sử dụng Linux còn bị hạn chế.